Jak dbać o linę wspinaczkową?

Lina wspinaczkowa stanowi niemal najważniejszy element wspinaczkowego wyposażenia, który niewątpliwie wpływa na bezpieczeństwo podczas wspinaczki. Jej wybór, szczególnie kiedy to pierwsza lina do wspinaczki, bywa trudny, a przede wszystkim kosztowny. Jednak to nie cena jest powodem, dla którego warto dbać o linę wspinaczkową. Czysta, zadbana i dobrze użytkowana lina posłuży nam przez lata. Troszcząc się o jej kondycję, sprawisz, że będzie można z niej dłużej korzystać oraz zawsze na niej polegać.

Aby dobrze zadbać o linę wspinaczkową, warto znać jej parametry oraz czynniki, które niekorzystanie wpływają na jej parametry. Jednocześnie warto kilka sposobów, dzięki którym można przedłużyć jej żywotność, i to od nich zaczniemy.

Dbanie o linę wspinaczkową to dobry nawyk

Jeśli jesteś po kursie wspinaczkowym lub długo uprawiasz tę dyscyplinę sportu, zapewne wiesz, czym są dobre nawyki wspinaczkowe. To wszystkie drobne reguły, zasady czy czynności, które raz dobrze nabyte i utrwalone zapewniają nam większe bezpieczeństwo. Jednym z takich dobrych nawyków jest regularne dbanie o linę wspinaczkową. Co to oznacza w praktyce?

Dbanie o linę wspinaczkową to między innymi:

  • Używanie liny zgodnie z przeznaczeniem.
  • Niechodzenie po linie, tylko omijanie jej.
  • Stosowanie płachty pod linę, aby lina się nie brudziła.
  • Częste zmienianie końców liny, na których się wspinasz, aby lina zużywała się równomiernie.
  • Unikanie prowadzenia liny przez wyraźne i ostre załamania skalne, by uniknąć otarć koszulki lub przecięcia liny.
  • Danie linie odpoczynku po mocniejszym odpadnięciu, gdyż włókna potrzebują czasu, aby wrócić do pierwotnego stanu po poważnym rozciągnięciu.
  • Unikanie zawilgocenia liny, wspinaczki w deszczu, jeśli lina nie jest zaimpregnowana.
  • Regularne czyszczenie liny wspinaczkowej z kurzu specjalną szczotką.
  • Pranie liny, która jest brudna.
  • Regularna kontrola wizualna i manualna liny – przed i po każdym wypadzie wspinaczkowym.
  • Przechowywanie i transportowanie liny w odpowiedni sposób.
  • Dobra znajomość własnej liny, jej parametrów i historii.
Kontrola wizualna liny
Dbanie o linę, to częsta kontrola wizualna. Rys. Edelrid.

Czynniki wpływające na zużywanie liny wspinaczkowej

Z racji tego, że lina wspinaczkowa jest tym elementem, który ma największy wpływ na bezpieczeństwo podczas wspinaczki, warto wiedzieć, jakie czynniki wpływają na nią niekorzystnie i przyczyniają się do zmiany jej parametrów na gorsze. Są to:

  • Wszelkiego rodzaju pyły, piach, brud, który dostaje się do oplotu i rdzenia liny.
  • Kontakt z chemikaliami, które mają niezwykle destrukcyjny wpływ na liny oraz inny sprzęt wspinaczkowy.
  • Promieniowanie UV, które wpływa przede wszystkim na przyśpieszenie procesu starzenia się oplotu liny.
  • Ekstremalne warunki atmosferyczne, takie jak bardzo wysoka i bardzo niska temperatura, czy nadmierna wilgotność. Linę wspinaczkową powinno przechowywać się w plecaku lub torbie, z dala od źródeł ciepła, zimna i wilgoci.
  • Tarcie liny o linę lub podczas szybkiego zjazdu – wytwarza się wtedy wysoka temperatura i istnieje ryzyko uszkodzenia oplotu.
  • Kontakt z ostrymi przedmiotami, ostrą skałą, rakiem, czekanem. Warto wiedzieć, że co roku na świecie rejestrowane są różne przypadki zerwania liny.

Jaki wpływ na linę ma piach?

Szczególną uwagę zwróćmy na piach, gdyż podczas eksploatacji lina jest najczęściej narażona właśnie na jego drobinki. Zanieczyszczona lina staje się gruba, sztywna i tępa, a co za tym idzie, gorzej przemieszcza się w przyrządzie asekuracyjnym i bardziej go zużywa. Drobinki piachu dostają się do oplotu, a nawet do rdzenia liny skutkując rozpychaniem i przecinaniem jej włókien, przez co pogarszają się jej parametry. Ponadto piach w linie destrukcyjnie wpływa na karabinki, ringi i inny metalowy sprzęt, o który trze, wycierając go. No i taka zanieczyszczona lina bardzo brudzi ręce.

Jak czyścić linę wspinaczkową?

Jak poradzić sobie z kurzem, pyłem i piachem, który niestety, ale zawsze osadza się na linie? Jest na to kilka sposobów. Jednym ze sposobów czyszczenia liny jest zastosowanie wilgotnej ścierki lub specjalnej spiralnej szczotki do liny. Linę przeciąga się przez nie w rękach tak samo, jak podczas klarowania liny. To doby moment na dodatkową inspekcję liny.

Czy linę wspinaczkową można prać?

Pranie liny to drugi sposób na doprowadzanie liny do czystości. Liny wspinaczkowe można prać w wodzie z bez detergentów, w maksymalnej temperaturze 30°C. Do czyszczenia liny można użyć delikatnego mydła lub dedykowanego płynu do prania lin np. Skywash marki Skylotec, lub płyn Rope Cleaner Beala.

Stara szkoła będzie upierać się, żeby linę prać w wannie, ale nowoczesne liny można z powodzeniem załadować do pralki. Należy skorzystać a z programu do ubrań syntetycznych lub z szybkiego programu oraz ustawić temperaturę wody na maksymalnie 30°C i nie wirować. Taki zabieg doskonale wypłucze kurz i piach.

Jak suszyć linę do wspinaczki?

Lina, która nasiąknie wodą, staje się ciężka. Nasiąknięte włókna zmieniają swojej parametry, dlatego po wypraniu liny należy suszyć ją nawet przez kilka dni. Po zakończonym praniu należy linę sklarować i rozłożyć w suchym, zacienionym miejscu, z dala od źródeł ciepła. Można również suszyć linę luźno rozwieszoną. Należy pamiętać, aby unikać suszenia liny na pełnym słońcu lub na kaloryferze, gdyż wysokie temperatury niekorzystnie wpływają na włókna.

Kontrola stanu liny

Bardzo ważne jest to, aby stale monitorować stan liny. Tak naprawdę ma to miejsce przed każdym wejściem w drogę wspinaczkową, podczas gdy przygotowujesz linę do asekuracji oraz po skończonym dniu, gdy pakujesz ją do plecaka. Przeciągając linę w rękach, podczas klarowania masz okazję sprawdzić, czy nie ma przetarć koszulki oraz, czy nie ma zgrubień lub rozluźnienia rdzenia pod koszulką. Jeśli coś budzi Twoje wątpliwości, to zastanów się nad tym, czy lina nie wymaga wymiany.

Zapisz się na kurs skałowy

 

Aby przybliżyć prawidłowy sposób inspekcji liny wspinaczkowej i taśm wspinaczkowych, warto obejrzeć film przygotowany przez markę DMM.

Obserwuj climb2change na Instagramie

Jak długo można używać liny wspinaczkowej?

To jedno z tych pytań, na które nie ma jednej prostej odpowiedzi. Każdy producent podaje okres, w jakim liny można bezpiecznie używać, a wszystko zależy od częstotliwości, z jaką ją eksploatujesz. Informacje o żywotności liny znajdują się na ulotce dołączonej do sznurka, dlatego przede wszystkim poznaj specyfikację swojej liny i zapamiętaj, jaki jest okres jej użyteczności oraz zostaw sobie ulotkę.

Warto czytać i zachowywać ulotki dołączone do sprzętu, ponieważ są kopalnią wiedzy na jego temat. W ulotkach znajdują się informacje techniczne o sprzęcie, jego parametry, informacje o sposobach konserwacji i czyszczenia oraz o okresie użytkowania sprzętu. Dla przykładu zamieszczamy fragment opisu liny dynamicznej producenta liny Beal, w którym opisany jest okres użytkowania liny

  • Okres użytkowania liny = czas przechowywania przed pierwszym użyciem + czas użytkowania,
  • Żywotność liny zależy od częstości i sposobu jej używania.
  • Różne oddziaływania mechaniczne, tarcie, promieniowanie UV i wilgoć pogarszają stopniowo właściwości liny.
  • Należy brać pod uwagę, że w trakcie użytkowania lina staje się grubsza, co powoduje jednocześnie zmniejszenie jej długości (do 10 %).
  • Czas przechowywania liny: w dobrych warunkach lina może być przechowywana przez 5 lat przed pierwszym użyciem, bez wpływu na przyszły okres użytkowania.
  • Przeciętny okres żywotności liny wynosi: Potencjalny czas użytkowania tego produktu wynosi 10 lat. Uwaga: jest to potencjalny czas użytkowania.
  • Może się zdarzyć, że lina zostanie w istotny sposób uszkodzona już przy pierwszym jej użyciu. Lina musi być odpowiednio przechowywana pomiędzy kolejnymi użytkowaniami. Okres użytkowania liny nie może przekraczać 10 lat. Łącznie okres użytkowania i przechowywania liny nie może przekraczać 15 lat.

Żywotność liny wspinaczkowej

W największej mierze zależy od sposobu i częstotliwości użytkowania, a także od wpływu czynników zewnętrznych. Nawet gdy liny nie są użytkowane, podlegają starzeniu, którego intensywność  szczególnie zależy od promieniowania UV oraz wpływu czynników klimatycznych. Firma Edelrid podaje, że obecnie maksymalny czas użytkowania ich liny dynamicznej to 12 lat przy optymalnych warunkach przechowywania i bez użytkowania. Przy używaniu okazjonalnym, bez widocznych śladów zużycia i w optymalnych warunkach przechowywania, jest to 10 lat.

Ponadto firma Edelrid zaznacza, że w ekstremalnych warunkach użytkowania, przy częstych obciążeniach związanych z odpadnięciem (współczynnik odpadnięcia  <1), licznych sekwencjach wpinania liny, częstym stosowaniu techniki top rope, dużej ilości zanieczyszczeń i mechanicznym zużyciu (m.in. na szorstkich, ostrych skałach, talk) rezerwy bezpieczeństwa liny mogą się wyczerpać już po kilku tygodniach do tego stopnia, że linę trzeba wymienić. Liny, lub produkty, w których skład wchodzą liny, muszą być wymienione natychmiast, gdy miało miejsce silne obciążenie  w wyniku odpadnięcia  (w.o. >1), lub też nastąpiło silne uszkodzenie koszulki liny, w taki, sposób, że widoczny jest rdzeń, albo też miał kontakt z chemikaliami. (źródło: ulotka sprzętowa Ederid)

Aby jeszcze lepiej naświetlić temat żywotności liny, warto zapoznać się z opisem producenta lin Tendon. Producent podkreśla, że przy stosowaniu się do wszystkich ogólnych instrukcji, odpowiedniego obsługiwania się z linami dynamicznymi, mogą być brane pod uwagę następujące informacje o żywotności lin dynamicznych:

  • Intensywne – korzystanie codzienne (wspinaczka sportowa, górska, sztuczne ściany) mniej niż 1 rok.
  • Regularne – korzystanie weekendowe (całoroczne) 1 do 2 lat.
  • Regularne – korzystanie weekendowe (sezonowe) 2 do 3 lat.
  • Czasowe korzystanie (rekreacyjnie raz w miesiącu) 3 do 5 lat.
  • Sporadyczne korzystanie 5 do 7 lat.
  • Lina niewykorzystywana maks. 10 lat.
Obserwuj climb2change na Facebooku

Kiedy należy wymienić linę wspinaczkową?

W pewnym momencie kariery, każdy wspinacz zadaje sobie to pytanie. Nawet lina, która nie wykazuje widocznych śladów uszkodzeń, kiedyś  musi zostać wycofana. Szczególnie jeśli ulegnie wcześniejszemu uszkodzeniu, nie ryzykuj swojego życia. Jeśli dobrze znasz swoją linę, to z łatwością ocenisz jej stan i przydatność do użycia. Lepiej wymienić ją wcześniej, niż za późno. A jeśli jakiekolwiek zdarzenie z poniższych miało miejsce, to lina powinna być wymieniona na nową:

  • Jeśli nastąpiło na niej ciężkie odpadnięcie (o współczynniku powyżej 1).
  • Gdy przegląd liny wskazuje na uszkodzenie rdzenia.
  • W przypadku, gdy oplot jest zbyt zużyty.
  • Jeśli lina była w kontakcie z agresywnymi substancjami chemicznymi.
  • Podczas gdy zachodzi obawa co do bezpieczeństwa jej użytkowania.

Co zrobić ze zużytą liną wspinaczkową?

Co zrobić, kiedy trzeba pożegnać się ze swoją liną wspinaczkową? Wyrzucanie liny do kosza nie jest najlepszym pomysłem. Lepiej zwieźć ją do najbliższego Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów. Można jednak dać linie drugie życie. Osoby, które mają psy, mogą wykorzystać linę i zrobić z niej smycz. A kto lubi rękodzieło, może samodzielnie wykonać matę lub wycieraczkę z liny. Jak dać lnie takie drugie życie? Z pomocą przychodzi firma Edelrid.

Na ulotkach dołączonych do lin jest instrukcja wykonania takiej maty wraz z szablonem. Jest również lista narzędzi potrzebnych do wykonania maty. Oprócz wspomnianego szablonu potrzebne będą dwa kawałki 20-metrowej liny wspinaczkowej, kawałek drewna i kilka gwoździ. Jeśli masz dwie liny – to świetnie, mata będzie kolorowa!

Poniższy film zawiera instrukcję krok po kroku, jak zrobić własną matę ze starej liny wspinaczkowej:

Instrukcję w klasycznym formacie wraz z szablonem pobierzesz, klikając w ten link: Mata z liny wspinaczkowej.

Jak dbać o linę wspinaczkową – podsumowanie

Danie o linę to codzienne czynności, które mają na celu wydłużenie jej żywotności. Niestety są czynniki, na które nie mamy wpływu – na przykład częsta eksploatacja, wielokrotne odpadnięcia, czy wycieranie się liny podczas użytkowania – to czynniki niewątpliwie skracające życie liny. Jednak zwykłą dbałością jesteśmy w stanie zapewnić linie optymalny czas użytkowania i dobry wygląd przez długi czas. Dbajmy o nią, znajmy ją lepiej niż własną kieszeń, bo bezsprzecznie to od niej zależy nasze bezpieczeństwo podczas wspinaczek.

Szukasz więcej porad dotyczących sprzętu wspinaczkowego? Sprawdź jeszcze:

Zapisz się na kurs skałowy

UDOSTĘPNIJ


Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Shopping Cart
Scroll to Top