Zasady zachowania w skałach są powszechnie obowiązujące, a sporo z nich to kwestie nieoczywiste, wręcz umowne. Zasady te najczęściej przekazywane są w formie ustnej przez wspinaczy lub instruktorów, którzy wprowadzają nowe osoby w tajniki tego sportu. Zatem są to zasady niepisane, przechodzące ą z pokolenia na pokolenie. Wiele z tych reguł wynika ze specyfiki miejsca, w którym są konkretne rejony wspinaczkowe. Trzeba się mocno natrudzić, żeby to wszystko znaleźć, nie wszystko jest oczywiste, dlatego przygotowałam krótki poradnik.
ZASADY ZACHOWANIA W SKAŁACH – dbanie o relacje i wspólne dobro
To zbiór zasad, których należy bezwzględnie przestrzegać. Każda z nich jest tak samo ważna. I właściwie każda wynika z odpowiedzi na dwa pytania: jak sprawić, żeby wspinając mieć jak najmniejszy wpływ na środowisko naturalne i jak żyć w zgodzie z innymi. Lecimy.
BĄDŹ UPRZEJMY
Witaj się, kiedy podchodząc pod skałkę, widzisz innych wspinaczy i żegnaj, kiedy ruszasz do domu. Pamiętaj, że zwracamy się do siebie po imieniu.
NIE WĘDKUJ PRZEZ RINGI ZJAZDOWE
Lina bardzo wyciera ringi, przez co częściej trzeba je wymieniać. Wędkując przez ring zjazdowy, podwieś dodatkowy karabinek nieco wyżej – niech lina wyciera karabinek. Jeśli są tylko dwa ringi zjazdowe – zrób własne stanowisko do wędki.
PIERWSZEŃSTWO MA OSOBA PROWADZĄCA DROGĘ
Według bardzo starych zwyczajów pierwszeństwo przejścia drogi ma osoba, która chce ją poprowadzić, a nie ta, która chce się wspinać na wędkę. Oznacza to, że nawet jeśli zawiesiliśmy wędkę, a ktoś chce prowadzić drogę, to wypada ustąpić i poczekać na swoją kolej.


ZASADY ZACHOWANIA W SKAŁACH – ZAPYTAJ, CZY MOŻESZ
Wracamy do punktu 1 – bądź uprzejmy. To takie oczywiste i proste — jeśli chcesz skorzystać z czyjegoś sprzętu, np. wiszących ekspresów — zapytaj o zgodę. Raczej nie będzie z tym problemu. Jeśli chcesz skorzystać z czyjejś liny – zapytaj. Jeśli chcesz ustalić kolejność wspinania – zapytaj. Stare powiedzenie mówi, że kto pyta, nie błądzi.
WYCZYŚĆ SKAŁĘ Z MAGNEZJI
Stosowanie magnezji w nadmiernych ilościach powoduje, że skała nie wygląda ładnie, prawda? Tak samo znaczniki chwytów i stopni – białe kreseczki z magnezji. Po zakończonym wspinaniu usuń je szczoteczką. W ten sposób zadbasz o skałę oraz umożliwisz innym przejście drogi bez jej wcześniejszej znajomości.
PROJEKTY DRÓG
Widzisz pętlę na pierwszym ringu? Oznacza to, że ktoś chce wytyczyć nową drogę wspinaczkową i ta linia jest zarezerwowana. W przewodniku oznaczona jest jako projekt. Nie wspinamy się po niej.
PIASKOWCOWE ZASADY
Pamiętaj o tym, że w rejonach piaskowcowych, np. Hejszowina, ze względu na to, że skała jest bardzo delikatna, nie można używać magnezji i kości mechanicznych. Do asekuracji własnej używa się węzełków różnych rozmiarów, z taśmy, liny, repów.
JESTEŚ GOŚCIEM
Sporo rejonów wspinaczkowych w Polsce znajduje się na terenie prywatnym. W niektórych rejonach należy uiścić opłatę za wejście. Przestrzegaj reguł, które tam panują.

NIE UŻYWAJ HAKÓW
W skałkach nie można wbijać haków. Jeśli chcesz się wspinać tradycyjnie, to tylko z kostkami i pętlami.
DRYTOOLING TYLKO W MIEJSCACH DO TEGO przeznaczonych
Wspinanie drytoolowe w Polsce możliwe jest tylko w udostępnionych do tego rejonach, dlatego dokładnie sprawdź, gdzie można wspinać się w taki sposób. Listy rejonów znajdziesz na stronach wspinaczkowych.
UWAGA NA ZWIERZĘTA I PTAKI
W czasie lęgowym nie wspinaj się po drogach, na których są ptasie gniazda. Jeśli znajdziesz taką drogę, możesz dodać ją do listy przygotowanej przez IŚW NS. Nie krzycz, zachowuj się tak, jak w górach, aby nie wystraszyć zwierząt mieszkających w pobliżu.

Zasady zachowania w skałach – dbaj o otoczenie
Poza takimi „środowiskowymi zasadami” chcę jeszcze przypomnieć o kilku kwestiach porządkowych, związanych z dbałością o otoczenie. Wspinamy się na łonie natury. Często negocjacje z właścicielami terenów trwały latami, dlatego bardzo ważne jest przestrzeganie kilku dodatkowych reguł, które tak naprawdę odnoszą się do każdej aktywności na świeżym powietrzu.
PARKUJ W MIEJSCU WYZNACZONYM
Zostawiaj samochód w miejscach, które są do tego wyznaczone, nie podjeżdżaj pod skałę, jeśli nie można tego robić. Korzystaj z wyznaczonych ścieżek dojściowych.
PRZYNIOSŁEŚ — ZABIERZ
Zasada przynieś mało – wynieś więcej, sprawdzi się najlepiej. Zabieraj swoje śmieci, a jeśli widzisz, że ktoś coś zostawił – daj dobry przykład i posprzątaj. Palisz – zabierz niedopałki. Nie zostawiaj skórek od bananów czy ogryzków. Wszystkie śmieci zabieraj ze sobą.

KORZYSTANIE Z TOALETY NA ŚWIEŻYM POWIETRZU
Korzystasz z toalety pod chmurką – zakop odchody na głębokości około 15 cm. Nie zostawiaj chusteczek, papieru, podpasek czy tamponów. Te śmieci również należy zabrać ze sobą.
PSY I INNE PUPILE
Przypnij swojego psa i posprzątaj po nim. Pilnuj swojego zwierzaka, aby pod skałami nie było konfliktów pomiędzy psami, zjedzonych kanapek oraz nieczystości po nim.
SPANIE NA DZIKO I GRILLE
Jeśli już śpisz na dziko, to pamiętaj, że najprawdopodobniej jesteś na terenie rezerwatu przyrody, więc postaraj się nie pozostawiać po sobie śladu. Załatwiaj swoje potrzeby z dala od szlaków. Nie rozpalaj ognia w miejscach, które nie są do tego wyznaczone i porządnie zgaś ognisko.
Jeśli uważasz, że każdy wspinacz powinien poznać zasady zachowania w skałach, czyli wspinaczkowy savoir-vivre, podziel się tym wpisem z innymi, udostępniając go. Jeśli to dla Ciebie nic nowego, ale czujesz, że warto o tym przypomnieć – również udostępnij ten post. Wspinanie skałkowe jest dla każdego, ale dobrze, żeby każdy wiedział, jakie zasady obowiązują „pod skałką”. Dzięki temu czas spędzony na wspinaniu będzie miły dla wszystkich. Tego Ci życzę.
Zainspirowałam Cię? Daj lajka, inspiruj dalej! Twoja rekomendacja jest dla mnie bardzo ważna!
Jeśli interesuje Cię wspinaczka, sprawdź jeszcze:
Jakie buty wspinaczkowe wybrać, kiedy jest się początkującym wspinaczem?
Jak dbać o sprzęt wspinaczkowy i jak go konserwować i kiedy utylizować?

Instruktor wspinaczki i turystyki wysokogórskiej, związany z górami od ponad 30 lat. W climb2change odpowiadam za standardy szkolenia, bezpieczeństwo i programy wyjazdów.
Prowadzę kursy wspinaczkowe, via ferratowe i szkolenia górskie, od poziomu podstawowego po bardziej zaawansowane formy poruszania się w górach.
Dzielę się praktyczną wiedzą, która pomaga działać pewnie i świadomie w górach.
Jestem współautorem przewodników po via ferratach oraz jedynego w Polsce kompleksowego poradnika o via ferratach.







Część rzeczy oczywistych (choć pewnie niestety nie dla każdego 🙁 ), o części wiedziałem, części nie byłem świadom. Summa summarum, bardzo fajny wpis z punktu widzenia mnie – początkującego wspinacza 🙂 Pozdrawiam.
Dzięki za komentarz, a co Cię najbardziej zaskoczyło?